IV P 377/24 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Łomży z 2026-02-19
Sygn. akt IV P 377/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 19 lutego 2026 r.
Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:
Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska
Ławnicy: Dorota Piaścik, Ewa Skopek-Siwik
Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Laskowska
po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. w Łomży
na rozprawie
sprawy z powództwaM. S.
przeciwko Szkole Podstawowej im. (...) wT.
o odszkodowanie
I. powództwo oddala;
II. zasądza od powódki M. S.na rzecz pozwanej Szkoły Podstawowej im. (...) w T. tytułem kosztów procesu kwotę 360 zł /trzysta sześćdziesiąt złotych/ z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.
Sygn. akt IV P 377/24
UZASADNIENIE
Powódka M. S. po ostatecznym sprecyzowaniu stanowiska wniosła o uznanie dokonanego przez pracodawcę odwołania jej ze stanowiska dyrektora szkoły za nieuzasadnione i naruszające przepisy prawa oraz o zasadzenie od pozwanego na jej rzecz odszkodowania w wysokości 29.915,73 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. Wyżej wymieniona kwota stanowiła wysokość jej trzymiesięcznego wynagrodzenia. Ponadto powódka wniosła o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew k. 2-7, modyfikacja powództwa k. 330-332)
W uzasadnieniu pozwu powódka podała, iż od dnia 29 marca 2024 r. objęła funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...) w T. Następnie zarządzeniem nr (...)/24 z dnia 12 lipca 2024 r. Wójt Gminy T. unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora wskazanej szkoły, zatwierdzony uprzednio zarządzeniem nr (...) z dnia 19 marca 2024 r., wskazując jako przyczynę nieprawidłowości w powołaniu komisji konkursowej oraz odwołał powódkę ze stanowiska dyrektora szkoły. W tym samym dniu doręczono jej również pismo dotyczące zmiany warunków pracy i płacy. Powódka zakwestionowała zasadność powyższych decyzji, podnosząc, iż konkurs został przeprowadzony prawidłowo, zaś wskazywane przez organ prowadzący nieprawidłowości w zakresie powołania komisji konkursowej w rzeczywistości nie miały miejsca. W jej ocenie nawet ewentualne uchybienia w procedurze konkursowej nie stanowią podstawy do odwołania dyrektora szkoły. Odwołując się do treści art. 66 ustawy Prawo oświatowe powódka wskazała, iż przesłanki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole zostały określone w sposób wyczerpujący, a w niniejszej sprawie żadna z nich nie zaistniała. Z tych względów uznała dokonane wobec niej odwołanie za sprzeczne z przepisami prawa.
Pozwana Szkoła Podstawowa im.(...) wT. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwana wskazała, iż procedura konkursowa na stanowisko dyrektora szkoły została przeprowadzona z naruszeniem przepisów prawa, albowiem komisja konkursowa została powołana nieprawidłowo. Pozwana podała, że jedna z osób powołanych do składu komisji jako przedstawiciel organizacji związkowej została wskazana z naruszeniem zasad reprezentacji tego związku. Pozwana podniosła ponadto, iż nieprawidłowości dotyczyły również udziału przedstawiciela organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego. Mimo podjęcia przez Radę Gminy T. uchwały wskazującej przedstawiciela tego organu do komisji konkursowej, osoba ta nie została uwzględniona w składzie komisji powołanej przez Wójta GminyT.. W ocenie pozwanej wskazane uchybienia świadczyły o tym, że komisja konkursowa została powołana w składzie niezgodnym z przepisami prawa oświatowego, co uzasadniało unieważnienie konkursu przez organ prowadzący szkołę. W konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia dochodzonego przez powódkę roszczenia o zapłatę odszkodowania w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia. Z ostrożności procesowej w toku postępowania pozwana powoływała się na treść art. 8 kp. Wskazywała, że powódka utraciła jedynie dodatek z tytułu pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, ponadto pozwana szkoła zgodziła się wcześniejsze rozwiązanie z nią umowy o pracę, dzięki czemu mogła objąć z dniem 1 września 2024 r. obowiązki dyrektora jednej ze szkół podstawowych w B.. Pozwana podkreślała, że udział w konkursie na tą posadę powódka wzięła, będąc jeszcze dyrektorem pozwanej szkoły (odpowiedz na pozew, k. 21-24).
Sąd ustalił, co następuje:
Zarządzeniem nr (...) z dnia 21 lutego 2024 r. Wójt GminyT. ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im.(...)w C. (k. 193). W celu przeprowadzenia procedury konkursowej pismami z dnia 26 lutego 2024 r. zwrócił się do uprawnionych podmiotów o wskazanie swoich przedstawicieli do komisji konkursowej.
W odpowiedzi na powyższe pismo (...) Związek Zawodowy (...) T. „. (1) pismem z dnia 27 lutego 2024 r. wskazał jako swojego przedstawiciela do komisji konkursowej I. K.. Pismo zostało podpisane przez członków zarządu związku: M. G.,K. S. oraz A. P. (k. 161).
M. G. pełniący w tym czasie funkcję przewodniczącego związku zawodowego, po podpisaniu powyższego pisma uznał, że decyzja o wskazaniu przedstawiciela związku została podjęta niewłaściwie. Stwierdził 29 lutego 2024r., że to on sam powinien reprezentować związek zawodowy w komisji konkursowej. Nie zgodzili się na to pozostali członkowie związku zawodowego. Wystąpili oni z wnioskiem o zwołanie nadzwyczajnego walnego zgromadzenia członków związku (k. 313).
Zgodnie z § 23 statutu (...) Związku Zawodowego (...) T. „. (1), na mocy uchwały zarządu związku, komisji rewizyjnej lub na pisemny wniosek co najmniej jednej czwartej liczby członków zarząd obowiązany jest zwołać nadzwyczajne walne zebranie w terminie nie późniejszym niż miesiąc od dnia zgłoszenia wniosku (k. 306).
Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Członków Związku zostało zwołane na dzień 1 marca 2024 r. i tego dnia się odbyło. Zgromadzenie to powołało na swojego reprezentanta w komisji konkursowej I. K. (protokół zgromadzenia – k. 169).
Pismem z dnia 5 marca 2024 r. (k. 165) członkowie ww. związku zawodowego wyjaśnili, że M. G. samowolnie 29 lutego 2024 r. zmienił decyzję zarządu zgłaszając sam siebie, więc 1 marca 2024 r. odbyło Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Członków Związku, które powołało I. K.. W piśmie tym sugerowano związki rodzinne M. G. z jedną z kandydatek – A. S.. Pismem tym pismem z dnia 5 marca 2024 r. członkowie związku potwierdzili delegowanie I. K. jako przedstawiciela związku do komisji konkursowej (k. 165).
Podkreślenia wymaga, że ww. nadzwyczajne zgromadzenie zostało zwołane przezA. P. i K. S.. Te ostatni pełnił wówczas funkcję Zastępcy Wójta Gminy T. M. S. (od 2 listopada 2020 r. do 1 maja 2024 r., k. 324, 325). Zgodnie z § 19 pkt 1 ppkt 1 statutu związku, funkcji w organach związku nie może pełnić kierownik zakładu, dyrektor związku wydziału jednostek równorzędnych i jego zastępcy. Z uwagi na powyższe K. S. winien był być odwołany z funkcji w zarządzie związku zawodowego zgodnie z § 20 ust.1 ppkt 4) statutu. Stosownie do §18 statutu związku uchwały zarządu zapadają zwykłą większością w obecności połowy członków. W tej sytuacjiK. S. nie mógł reprezentować związku, a zatem należy uznać, że nadzwyczajne zgromadzenie zwołała wyłącznie A. P. działając jednoosobowo, a zatem zgromadzenie to nie było zwołane prawidłowo, a zatem także uchwały przez nie podjęte nie miały mocy prawnej (zeznania świadkaM. G. jego pismo do wójta- k. 174).
Równocześnie uchwałą nr (...) z dnia 4 marca 2024 r. Rada Gminy T. wskazała jako swojego przedstawiciela do komisji konkursowejJ. A. (k. 141).
Pismem z dnia 11 marca 2024 r. przewodniczący komisji konkursowej M. P. poinformował J. A.o terminie posiedzenia komisji konkursowej wyznaczonym na dzień 19 marca 2024 r. (k. 145).
Zarządzeniem nr (...)/24 z dnia 15 marca 2024 r. Wójt Gminy T.powołał skład komisji konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły. W składzie komisji nie znalazła się osoba wskazana przez Radę Gminy T. – J. A.. Wśród członków komisji wskazano natomiast I. K. jako przedstawiciela związku zawodowego (k. 192).
Przewodniczącym komisji konkursowej zostałM. P. – Sekretarz Gminy T.. Zgodnie z zarządzeniem Wójta GminyT. nr(...) z dnia 4 grudnia 2020 r. sprawował on w imieniu organu prowadzącego nadzór nad szkołami prowadzonymi przez Gminę T. (k. 192).
Posiedzenie komisji konkursowej odbyło się w dniu 19 marca 2024 r. Do konkursu przystąpiły dwie kandydatki: M. S. oraz A. S.. W wyniku przeprowadzonego głosowania komisja wyłoniła kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w osobieM. S..
(k. 119–120v)
Zarządzeniem nr (...)/24 z dnia 19 marca 2024 r. Wójt Gminy T. powierzył M. S.stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej im. (...) w T. na okres od dnia 29 marca 2024 r. do dnia 31 sierpnia 2028 r.
M. S. z dniem 29 marca 2024 r. została również zatrudniona na stanowisku nauczyciela w Szkole Podstawowej im. (...) w T. (akta osobowe k. 6B, 7B).
Miesięczne wynagrodzenie powódki, jak wynika z zaświadczenia pracodawcy, wynosiło 9.544,46 zł (k. 59).
Zarządzeniem nr(...)z dnia 12 lipca 2024 r. Wójt Gminy T. unieważnił konkurs na stanowisko dyrektora wskazanej szkoły z powodu stwierdzonych nieprawidłowości w powołaniu komisji konkursowej oraz odwołał M. S. ze stanowiska dyrektora szkoły (k. 11).
Pismem z dnia 12 lipca 2024 r.M. S. została oficjalnie poinformowana o odwołaniu jej ze stanowiska dyrektora szkoły. Jednocześnie zaproponowano jej objęcie stanowiska nauczyciela w tej samej szkole od dnia 29 lipca 2024 r. (akta osobowe – k. 1C).
Pismem z dnia 13 sierpnia 2024 r. M. S. wniosła o rozwiązanie umowy o pracę za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia ze skutkiem na 31 sierpnia 2024 r. Ówczesna dyrektor A. S.wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy z tak skróconym okresem wypowiedzenia (akta osobowe – k. 2C).
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się nieuzasadnione.
Powódka wywodziła zasadność swojego roszczenia przede wszystkim z treści art. 66 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, regulującego zasady odwoływania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce. W ocenie powódki odwołanie jej z funkcji dyrektora szkoły nastąpiło z naruszeniem wskazanego przepisu, a tym samym stanowiło działanie niezgodne z prawem, uzasadniające dochodzenie odszkodowania.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 1043.) organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, odwołuje nauczyciela z tego stanowiska w przypadku złożenia przez niego rezygnacji – za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, w razie ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań określonych w art. 57 ust. 2 ustawy w trybie przewidzianym przepisami dotyczącymi oceny pracy nauczycieli – bez wypowiedzenia, a także w przypadku złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku o odwołanie dyrektora szkoły. Ponadto, stosownie do art. 66 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych organ prowadzący szkołę może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty. Powyższa regulacja określa zatem w sposób wyczerpujący zarówno przesłanki, jak i tryb odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że katalog przyczyn odwołania dyrektora szkoły wskazany w powołanym przepisie ma charakter zamknięty, co oznacza, iż odwołanie z tej funkcji może nastąpić wyłącznie w przypadkach w nim wskazanych, przy zachowaniu przewidzianej prawem procedury. Regulacja ta stanowi bowiem szczególną gwarancję stabilności wykonywania funkcji kierowniczej w jednostkach systemu oświaty, a jednocześnie ma na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania szkoły oraz ochronę interesu publicznego związanego z realizacją zadań oświatowych.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że powierzenie nauczycielowi stanowiska dyrektora szkoły nie prowadzi do nawiązania nowego stosunku pracy, lecz stanowi jedynie powierzenie funkcji kierowniczej w ramach istniejącego stosunku pracy nauczyciela. W konsekwencji odwołanie nauczyciela z tej funkcji nie powoduje rozwiązania stosunku pracy, lecz prowadzi do zmiany jego treści poprzez pozbawienie pracownika funkcji kierowniczej oraz związanych z nią uprawnień, w szczególności dodatku funkcyjnego. Pogląd taki został wyrażony m.in. w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1993 r., I PZP 71/92, w której wskazano, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły stanowi jedynie zmianę treści stosunku pracy, a nie jego rozwiązanie. Jednocześnie w judykaturze wskazuje się, że chociaż odwołanie ze stanowiska dyrektora szkoły nie jest tożsame z wypowiedzeniem zmieniającym w rozumieniu art. 42 § 1 kp, to jednak w sferze faktycznej wywołuje podobny skutek. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 maja 2009 r., II PK 288/08, odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora szkoły stanowi jednostronną zmianę warunków pracy niekorzystną dla pracownika, polegającą na pozbawieniu go funkcji i uprawnień organu zarządzającego szkołą oraz w istotny sposób uszczuplającą należne mu wynagrodzenie poprzez utratę dodatku funkcyjnego. W konsekwencji bezprawność odwołania dyrektora szkoły może wywoływać skutki podobne jak bezprawność działania pracodawcy przy wypowiedzeniu zmieniającym, gdyż są to rodzajowo zbliżone naruszenia praw pracownika. Z tego względu w orzecznictwie dopuszcza się odpowiednie stosowanie do takich sytuacji przepisów Kodeksu pracy regulujących skutki wadliwego wypowiedzenia warunków pracy lub płacy, w szczególności art. 45 § 2 w związku z art. 42 § 1 oraz art. 47
1 k.p. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 kwietnia 1997 r., I PKN 88/97; z dnia 10 stycznia 2003 r., I PK 74/02; z dnia 9 grudnia 2003 r., I PK 103/03). Nie ulega przy tym wątpliwości, że w takiej sytuacji odwołanemu dyrektorowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego miało trwać pełnienie powierzonej funkcji, nie więcej jednak niż za trzy miesiące (uchwała
Sądu Najwyższego - Izby Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 lutego 1993 r., sygn. akt I PZP 71/92, uchwała
Sądu Najwyższego - Izby Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 5 maja 1993 r., sygn. akt I PZP 15/93).
Podkreślić jednak należy, że powyższe rozważania znajdują zastosowanie wyłącznie do dyrektora szkoły, a zatem osoby, która została prawidłowo powołana na stanowisko dyrektora szkoły w trybie przewidzianym przepisami prawa oświatowego. Dopiero bowiem wówczas możliwe jest badanie, czy odwołanie z tej funkcji nastąpiło z zachowaniem przesłanek oraz trybu określonego w art. 66 ustawy prawo oświatowe.
Zasady powierzenia stanowiska dyrektora szkoły zostały określone w art. 63 ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z art. 63 ust. 10 tej ustawy kandydata na stanowisko dyrektora szkoły wyłania się w drodze konkursu przeprowadzanego przez komisję konkursową powołaną przez organ prowadzący szkołę. Jednocześnie w art. 63 ust. 14 ustawy ustawodawca określił skład komisji konkursowej, wskazując podmioty uprawnione do delegowania swoich przedstawicieli do jej składu. Regulacje te nie mają charakteru technicznego, lecz gwarancyjny, albowiem dotyczą samej konstrukcji organu przeprowadzającego konkurs. W judykaturze sądów administracyjnych podkreśla się, że przepisy regulujące skład komisji konkursowej powinny być interpretowane ściśle, gdyż komisja konkursowa stanowi organ właściwy do przeprowadzenia postępowania konkursowego i dokonania oceny kandydatów ubiegających się o powierzenie stanowiska dyrektora szkoły.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2012 r., I OSK (...)/12, przepisy regulujące wyłanianie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły odnoszą się wyłącznie do konkursu przeprowadzonego w sposób prawidłowy, natomiast konkurs przeprowadzony z naruszeniem przepisów prawa nie może skutecznie doprowadzić do wyłonienia kandydata na to stanowisko. W uzasadnieniu powołanego orzeczenia podkreślono również, że wadliwość czynności dotyczących powołania komisji konkursowej oddziałuje na dalsze czynności podejmowane w toku procedury konkursowej, w tym także na akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.
W realiach niniejszej sprawy odwołanie powódki ze stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło w następstwie unieważnienia konkursu na to stanowisko w drodze uchylenia zarządzenia Wójta Gminy T. stanowiącego podstawę powierzenia powódce tej funkcji. Jak wynika z treści zarządzenia organu prowadzącego szkołę, przyczyną podjęcia powyższych czynności było stwierdzenie nieprawidłowości dotyczących składu komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia postępowania konkursowego. W tym miejscu wskazać należy, że czynności polegające na unieważnieniu konkursu oraz odwołaniu powódki z funkcji dyrektora szkoły zostały dokonane w drodze zarządzeń Wójta Gminy T. które mają charakter aktów z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, iż sąd pracy nie jest uprawniony do samodzielnego badania legalności aktów administracyjnych ani do ich eliminowania z obrotu prawnego. Dopóki akt administracyjny funkcjonuje w obrocie prawnym, sąd pracy jest nim związany. Skutki w sferze prawa pracy mogą powstać dopiero po uprzednim wyeliminowaniu z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego przez właściwy organ lub sąd administracyjny. (Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 grudnia 2005 r., III PK 96/05). Powódka nie skorzystała natomiast z przysługującej jej drogi prawnej polegającej na zaskarżeniu zarządzeń organu prowadzącego szkołę do sądu administracyjnego. W konsekwencji zarządzenie wójta odwołujące powódkę z funkcji z powodu błędów przy jej powołaniu pozostaje w obrocie prawnym i wywołuje skutki prawne, którymi sąd pracy jest związany.
Sąd mimo to postanowił zbadać okoliczności dotyczące przebiegu postępowania konkursowego poprzedzającego powierzenie powódce stanowiska dyrektora szkoły. Analiza dokumentacji konkursowej oraz zeznań świadków prowadzi bowiem do wniosku, że w toku tej procedury pojawiły się wątpliwości dotyczące prawidłowości powołania składu komisji konkursowej. Zgodnie z art. 63 ust. 14 Prawo oświatowe w skład komisji konkursowej wchodzą między innymi przedstawiciele organu prowadzącego szkołę, organu sprawującego nadzór pedagogiczny, rady pedagogicznej, rady rodziców oraz reprezentatywnych organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli.
W realiach niniejszej sprawy istotne wątpliwości powstały w odniesieniu do sposobu wskazania przedstawiciela (...) Związku Zawodowego (...) T. „. (1) do składu komisji konkursowej. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bowiem, że procedura wyłonienia przedstawiciela tej organizacji nie została przeprowadzona w sposób w pełni odpowiadający postanowieniom statutu związku. Zgodnie z § 23 statutu wskazanego związku zawodowego nadzwyczajne walne zebranie może zostać zwołane na mocy uchwały zarządu związku, komisji rewizyjnej albo na pisemny wniosek co najmniej jednej czwartej liczby członków związku, przy czym w takim przypadku zarząd związku zobowiązany jest do zwołania nadzwyczajnego walnego zebrania w terminie nie późniejszym niż miesiąc od dnia zgłoszenia wniosku. Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie wynika jednak, że nadzwyczajne walne zgromadzenie członków związku zostało zwołane przez dwie osoby wchodzące w skład zarządu, tj. A. P. oraz K. S., bez udziału przewodniczącego związku M. G.. Jednocześnie z materiału dowodowego wynika, że K. S. pełnił w tym czasie funkcję zastępcy wójta gminy. Zgodnie natomiast z § 19 statutu związku osoby pełniące funkcje w organach władzy publicznej nie mogą wchodzić w skład zarządu związku zawodowego. Okoliczność ta rodziła poważne wątpliwości co do prawidłowości udziału tej osoby w czynnościach podejmowanych w imieniu zarządu związku, w tym w szczególności w zakresie zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia.
Pomimo powyższych wątpliwości podczas wskazanego zgromadzenia podjęto decyzję o delegowaniu I. K. jako przedstawiciela związku do składu komisji konkursowej. W ocenie Sądu z uwagi na fakt, że nadzwyczajne zgromadzenie członków związku zawodowego zostało zwołane wadliwie, to jego uchwały nie mają mocy prawnej. Oznacza to, żeI. K. została powołana wadliwie do komisji konkursowej, co – jak wynika z przytoczonego wyżej stanowiska sądów administracyjnych- przesądza o tym, że wybór dyrektora szkoły nastąpił w sposób nieprawidłowy.
W uzasadnieniu zarządzenia wójta z dnia 12.07.2024 wskazano na kontrowersje dotyczące powołania do komisji konkursowej J. A.. Rada GminyT.uchwałą z dnia 4 marca 2024 r. wskazała jako swojego przedstawiciela do komisji konkursowej J. A.. Uchwała ta nie została uchylona ani zaskarżona w przewidzianym prawem trybie i tym samym funkcjonowała w obrocie prawnym. Pomimo wskazania tej osoby przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, nie została ona ostatecznie uwzględniona w składzie komisji konkursowej powołanej zarządzeniem Wójta Gminy T.z dnia 15 marca 2024 r. Jak wynika z dokumentacji konkursowej, osoba ta została wprawdzie poinformowana o planowanym posiedzeniu komisji konkursowej, jednak następnie przekazano jej informację o niepowołaniu jej do składu komisji.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że organ prowadzący szkołę, powołując komisję konkursową, nie jest formalnie związany wskazaniem określonej osoby przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, jednakże w sytuacji gdy uchwała tego organu funkcjonuje w obrocie prawnym, pominięcie wskazanego w niej przedstawiciela powinno zostać należycie uzasadnione. Jak podkreślono w orzecznictwie, brak uwzględnienia osoby wskazanej przez organ stanowiący w składzie komisji konkursowej, przy jednoczesnym braku uchylenia lub zakwestionowania uchwały tego organu, może prowadzić do powstania wątpliwości co do prawidłowości powołania komisji konkursowej (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 917/24).
Sąd jednak stoi na stanowisku, że pominięcie J. A. nie miało wpływu na prawidłowość wyboru członków komisji konkursowej. Jak bowiem wskazano w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 stycznia 2021 r., III SA/Lu 346/20 organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego nie może powołać piastuna tegoż organu w skład komisji konkursowej, jak i wyznaczać do składu komisji konkursowej jako swych przedstawicieli członków organu stanowiącego, to jest rady gminy. W skład komisji konkursowej nie może bowiem wejść przedstawiciel żadnego innego organu czy podmiotu, niż wymienione w sposób wyczerpujący w art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego. W świetle zaś art. 63 ust. 14 tej ustawy rada gminy nie jest uprawniona do wskazywania swoich przedstawicieli do komisji konkursowej. Nie jest zatem dopuszczalne, aby wójt powołał jako swego przedstawiciela w składzie komisji konkursowej członka rady gminy, który wszak jako członek organu stanowiącego nie spełniałby wymogu bycia należycie umocowanym przedstawicielem organu wykonawczego gminy, a jednocześnie w istocie stanowiłby w komisji reprezentację organu, którego udział w komisji nie jest uprawniony.
Wątpliwości budził również udział w pracach komisji konkursowej sekretarza gminy – M. P.. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika bowiem, że osoba ta została powołana w skład komisji konkursowej jako przedstawiciel organu prowadzącego szkołę. Jednocześnie ustalono, że M. P. w ramach pełnionej funkcji sekretarza gminy wykonywał w imieniu organu prowadzącego zadania związane z bieżącym nadzorem nad funkcjonowaniem jednostek oświatowych prowadzonych przez gminę. Okoliczność ta wynikała zarówno z treści zarządzeń organizacyjnych Wójta Gminy T., jak i z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. Zgodnie z art. 63 ust. 14 pkt 1 ustawy – Prawo oświatowe w skład komisji konkursowej wchodzą przedstawiciele organu prowadzącego szkołę. Przepisy te nie wykluczają co do zasady możliwości powołania do komisji pracowników urzędu gminy. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że ustawa nie ogranicza prawa do udziału w składzie komisji konkursowej pracownika samorządowego zatrudnionego przez organ prowadzący szkołę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 560/14). Jednocześnie jednak w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że skład komisji konkursowej powinien gwarantować zachowanie bezstronności oraz przejrzystości procedury konkursowej, a osoby powoływane w skład komisji powinny reprezentować wskazane w ustawie podmioty w sposób rzeczywisty i niezależny. W sytuacji, gdy dana osoba wykonuje w imieniu organu prowadzącego zadania związane z nadzorem nad działalnością szkoły, jej udział w pracach komisji konkursowej może budzić wątpliwości co do zachowania wskazanej zasady bezstronności procedury konkursowej.
Powyższe okoliczności wskazują, że w toku postępowania konkursowego pojawiły się istotne wątpliwości dotyczące prawidłowości powołania składu komisji konkursowej. Jednocześnie jednak podkreślić należy, że – jak już wcześniej wskazano – czynności polegające na unieważnieniu konkursu oraz odwołaniu powódki z funkcji dyrektora szkoły zostały dokonane w drodze zarządzeń Wójta Gminy T., mających charakter aktów z zakresu administracji publicznej. Dopóki akty te funkcjonują w obrocie prawnym, sąd pracy jest nimi związany, a dokonana przez Sąd analiza okoliczności związanych z przebiegiem postępowania konkursowego nie może prowadzić do podważenia skutków prawnych zarządzeń organu prowadzącego szkołę funkcjonujących w obrocie prawnym.
Reasumując powyższe rozważania należy uznać, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Stanowisko prezentowane przez powódkę, iż błędy przy powoływaniu komisji konkursowej nie mają żadnego znaczenia dla ważności wyboru dyrektora, jest nie do przyjęcia. Oznaczałoby to bowiem, że konkurs na dyrektora szkoły byłby jedynie pozornym procesem, bowiem niezachowanie przewidzianych w nim formalizmów nie miałoby żadnego wpływu na ważność wyboru. Wadliwie wybrany dyrektor pełniłby swoją funkcję całą kadencję. Ewidentnie takie rozumowanie prowadziłoby do dowolności wyboru dyrektora, pozbawiając jakichkolwiek gwarancji obiektywizmu i rzetelności kandydatów startujących w takim konkursie. Oczywistym jest, że za każdym razem, gdy do pełnienia jakiejś funkcji konieczne jest spełnienie warunków określonych prawem, to jakiekolwiek uchybienia w tym procesie skutkują nieważnością wyboru. Trudno byłoby przyjąć, że np. poseł, który nie zdobyłby wymaganej ilości głosów, czy sędzia bez wyższego wykształcenia prawniczego miałby pełnić swoją funkcję tylko dlatego, że błędy przy jego wyborze/powołaniu ujawniły się już po rozpoczęciu przez niego wykonywania danej funkcji. Zaznaczyć należy, że co prawda powódka nie była dyrektorem pozwanej szkoły ex tunc z racji wadliwego wyboru, jednakże podejmowane przez nią czynności (jak np. zlecanie wypłat pracownikom) należy uznać za ważne, albowiem była ona osobą pełniącą funkcję dyrektora.
Z tych względów, mając na uwadze całokształt ustaleń faktycznych oraz przedstawioną ocenę prawną sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Na marginesie należy wskazać, że Sąd bynajmniej nie neguje, że powódka doznała szkody na skutek działań osób trzecich. Nie ponosi ona żadnej winy z tego tytułu, że konkurs był wadliwie przeprowadzony, a zatem jej wybór w myśl prawa był nieważny. Odszkodowania tego winna ona dochodzić od podmiotów za to odpowiedzialnych (np. organizatora konkursu lub związku zawodowego, który przedstawił swego kandydata w sposób niewłaściwy). Wymaga to złożenia odrębnego powództwa przeciwko konkretnemu podmiotowi i wykazania przesłanek uzasadniających odpowiedzialność odszkodowawczą, zwłaszcza związku przyczynowego i wysokości szkody.
O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kpc stosownie do zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone w oparciu o § 9 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Łomży
Osoba, która wytworzyła informację: Marta Małgorzata Sulkowska, Dorota Piaścik , Ewa Skopek-Siwik
Data wytworzenia informacji: