IV U 167/25 - wyrok z uzasadnieniem Sąd Rejonowy w Łomży z 2026-01-29

Sygn. akt IV U 167/25 upr

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 stycznia 2026r.

Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska

Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Biedrzycka

po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026r. w Łomży

na rozprawie

sprawy z odwołania A. K. (1)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.

na skutek odwołania od decyzji ZUS dnia 10 września 2025 r., znak: (...)

o jednorazowe odszkodowanie

oddala odwołanie.

Sygn. akt IV U 167/25 upr

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10 września 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił odwołującemu się A. K. (1) prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Zdaniem organu zdarzenie z dnia 16 kwietnia 2025 r. nie było wypadkiem przy pracy w rozumieniu przepisów art. 3 ust 1 ustawy wypadkowej, albowiem powstało poza miejscem pracy (akta ZUS – k. 12). ZUS wskazał, że do zdarzenia nie doszło w okolicznościach wskazanych w protokole powypadkowym, lecz w trakcie wychodzenia odwołującego się z klatki schodowej, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji medycznej.

Odwołujący się A. K. (1) wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznaje mu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Podniósł, iż zdarzenie miało miejsce w okolicznościach opisanych w protokole powypadkowym, natomiast odmienny opis zawarty w dokumentacji medycznej wynikał jego zdaniem z tego, że ratownik medyczny nie zrozumiał jego wypowiedzi. Odwołujący się wskazał, że medyk nie mógł sobie wyobrazić, jak mogło dojść do zdarzenia, więc odwołujący się wyjaśnił mu że to tak samo jakby schodził ze schodków na klatce schodowej. Odwołujący się nie miał wpływu na treść zapisów lekarza w dokumentacji medycznej (k. 2).

W odpowiedzi na odwołanie (...) Oddział w B. wniósł
o jego oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie k. 4-4v.)

Sąd ustalił, co następuje:

A. K. (1) od 8 marca 2022 r. jest zatrudniony w (...) E. Z. na stanowisku kierowca magazynier.

W dniu 16 kwietnia 2025 r. odwołujący rozpoczął pracę około godziny 6.00. W godzinach porannych wykonywał czynności polegające na przygotowywaniu towaru zgodnie z zamówieniami klientów. Około godziny 9.00 – 10.00 , wspólnie z innym pracownikiem – R. K., zdejmował z palety okno. Paleta, na której znajdował się towar, posiadała szczeliny pomiędzy deskami. W celu właściwego uchwycenia okna odwołujący jedną stopą stanął na palecie. W trakcie podnoszenia okna jego lewa stopa ześlizgnęła się i wpadła w szczelinę pomiędzy deskami palety. Odwołujący się poczuł ból, który nie ustępował, a wręcz się nasilał. O zdarzeniu poinformował przełożonego T. P., po czym udał się na Szpitalny Oddział Ratunkowy w Ł., gdzie stwierdzono skręcenie oraz naderwanie struktur stawowych i więzadłowych w obrębie lewego stawu skokowego, a następnie założono unieruchomienie oraz zalecono dalsze leczenie. ( Protokół nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy – akta ZUS - k. 3-5; zeznania świadków: R. K. – k.30 i Z. P. – k. 30v., T. P. k. 46v).

W dokumencie medycznym zatytułowanym Ocena triage ratownik medyczny zapisał, że uraz powstał podczas schodzenia ze schodów przed klatką schodową, zaznaczył, że uraz powstał w dniu dzisiejszym. Odwołujący się wyjaśnił, że zapis ten nie odpowiada rzeczywistemu przebiegowi zdarzenia i powstał w wyniku nieporozumienia komunikacyjnego podczas przekazywania informacji personelowi medycznemu, kiedy to – w celu zobrazowania mechanizmu urazu – posłużył się porównaniem do upadku ze schodów. Zapis ten został następnie literalnie ujęty w dokumentacji medycznej (akta ZUS, część dot. dokumentacji medycznej – k. 5, wyjaśnienia odwołującego się k. 29v.)

A. K. (1) w dniu 6 sierpnia 2025 r. złożył do organu rentowego wniosek o wypłatę jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego (akta ZUS – k. 1).

Decyzją z dnia 10 września 2025 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił A. K. (1) prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Organ uznał, że zdarzenie z dnia 16 kwietnia 2025 r. nie było wypadkiem przy pracy w rozumieniu przepisów art. 3 ust 1 ustawy wypadkowej, albowiem powstało poza miejscem pracy, a uraz był następstwem upadku ze schodów przed klatką schodową (akta ZUS – k. 12).

Sąd stwierdził, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było posiadanie wiadomości specjalnych, dlatego na podstawie art. 278 kpc dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii i traumatologii na okoliczność ustalenia, czy do urazu z dnia 16 kwietnia 2025 r, mogło dojść w okolicznościach podawanych przez odwołującego się tj. w trakcie podnoszenia okna z palety i ześlizgnięcia się stopy lewej z tej palety oraz do wskazania, czy w wyniku powyższego zdarzenia odwołujący się doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, a jeśli tak – to w jakim procencie.

W sporządzonej w sprawie opinii biegły sądowy M. R. po dokonaniu analizy dokumentacji medycznej i badaniu przedmiotowym, rozpoznał u odwołującego się stan po skręceniu lewego stawu skokowego. W trakcie badania biegły nie stwierdził ani stałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w związku ze zdarzeniem dnia 16 kwietnia 2025 r. Zdaniem biegłego uraz lewego stawu skokowego uległ wygojeniu bez trwałych i długotrwałych następstw, a funkcja kończyny dolnej lewej nie została upośledzona – staw skokowy lewy jest w pełni wygojony. Natomiast odnosząc się do okoliczności zdarzenia biegły stwierdził, iż uraz lewego stawu skokowego mógł powstać w okolicznościach podawanych przez odwołującego się (k. 35-37).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie okazało się nieuzasadnione w zakresie przyznania jednorazowego odszkodowania. W toku postępowania ustalono jednak, że odwołujący się uległ wypadkowi przy pracy, a zatem decyzja ZUS była oparta na całkowicie błędnych ustaleniach faktycznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych; podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia lub w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.

Z treści powołanej regulacji wynika, że elementami koniecznymi uznania zdarzenia za wypadek przy pracy są nagłość zdarzenia, wywołanie zdarzenia przyczyną zewnętrzną, skutek powodujący uraz lub śmierć oraz pozostawanie w związku z wykonywaną pracą. Nagłość charakteryzuje się czymś nieprzewidywalnym, nieoczekiwanym oraz raptownym. Powyższa cecha musi dotyczyć samego zdarzenia, a nie skutku pod postacią urazu lub śmierci. Ponadto zdarzenie spełniające kryterium ,,nagłości” musi zostać wywołane przyczyną zewnętrzną, co oznacza, że nie może pochodzić z organizmu ubezpieczonego dotkniętego zdarzeniem.

Okolicznością sporną w niniejszej sprawie pozostawało ustalenie, czy zdarzenie z dnia 16 kwietnia 2025 r., w wyniku którego odwołujący doznał urazu lewego stawu skokowego, stanowiło wypadek przy pracy, a w szczególności czy doszło do niego w związku z wykonywaniem pracy. Spór dotyczył bowiem tego, czy uraz powstał – jak twierdził odwołujący – w trakcie wykonywania czynności pracowniczych polegających na zdejmowaniu okna z palety, w wyniku ześlizgnięcia się lewej stopy, czy też – jak przyjął organ rentowy na podstawie zapisu zawartego w dokumentacji medycznej – w okolicznościach niezwiązanych z pracą, podczas schodzenia ze schodów przed klatką schodową.

Sąd stwierdził na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, iż wypadek, któremu uległ odwołujący się A. K. (1) w dniu 16 kwietnia 2025 r. był wypadkiem przy pracy.

Z wyjaśnień odwołującego się i zeznań świadków R. K. (k.30), Z. P. (k. 30v.) i T. P. (k. 46v) wynika, że do zdarzenia w trakcie pracy przy przenoszeniu okna na skutek wpadnięcia nogi odwołującego się w szczelinę palety. Zeznania te są jednoznaczne, spójne i logiczne. Zeznania złożone przed Sądem są identyczne, jak składane w postępowaniu powypadkowym. Godzina przybycia odwołującego się na (...) (ocena triage odbyła się o 11.39) odpowiada wskazanej przez odwołującego się i świadków godzinie wypadku. Świadkowie są osobami niespokrewnionymi z A. K.. Trudno uznać, że mieliby jakikolwiek interes, by składać fałszywe zeznania na jego korzyść, narażając się na odpowiedzialność karną. Warto wskazać, że gdyby do wypadku doszło poza miejscem pracy, to nie jest możliwie, że pracodawca zgodziłby się na sporządzenie protokołu powypadkowego. Ponadto, co jest szczególnie istotne, powołany w sprawie biegły sądowy z zakresu ortopedii wskazał, że do wypadku mogło dojść w okolicznościach wskazywanych przez odwołującego się.

Sprawa jest zatem dowodowo jednoznaczna. Mimo to z uwagi na zapis w dokumencie (...) sporządzonym w Szpitalu Wojewódzkim im. (...) W. w Ł., że odwołujący się doznał urazu podczas schodzenia ze schodków, ZUS odmówił uznania zdarzenia za wypadek. Organ dokonał zatem nie swobodnej, a dowolnej oceny dowodów, co należy uznać za rażące naruszenie prawa. Materiał dowodowy organy administracyjne są bowiem zobowiązane oceniać jako całość. Opieranie decyzji na jednym, oderwanym od całokształtu materiału dowodowego, dokumencie, jest sprzeczne z wszelkimi regułami dotyczącymi oceny dowodów.

Jak wynika z art. 80 kpa (mającym zastosowanie w sprawie poprzez odesłanie z art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczonemu społecznym rolników i art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych
) organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zasady, którymi powinien się kierować organ dokonujący oceny dowodów w danym postępowaniu, wskazał m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z 08.08.2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 774/06 (L.). Wyjaśnił on, że swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę – musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny:

1)  opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa;

2)  ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego;

3)  organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają, na podstawie art. 76 § 1 KPA szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny;

4)  rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.

Organ administracji powinien dokonać oceny poszczególnych dowodów z osobna oraz wszystkich dowodów we wzajemnej ich łączności. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują podstaw, na których organ ma oprzeć ocenę dowodów, jednakże w nauce wskazuje się, że w tej ocenie powinien kierować się wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia. Naruszenie wskazanych powyżej reguł stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów" (wyr. WSA we Wrocławiu z dnia 04.12.2007 r., III SA/Wr 282/07, L.).

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższych zasad. Organ rentowy oparł się na wybranym dowodzie, nie uzasadniając w żaden sposób, dlaczego pozostałym dowodom tj. zeznaniom pokrzywdzonego i świadków odmówił wiary. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest dowolna, a nie swobodna, albowiem wyciągnięte przez organ wnioski są nielogiczne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego.

Warto podkreślić, że odwołujący się nie miał żadnego wpływu na to, jak osoba wypełniająca dokumentację medyczną, zrozumie jego wypowiedź. Należy zaznaczyć, że dokumentacja medyczna sporządzana jest często w pośpiechu, lekarz, ratownik medyczny czy pielęgniarka przywiązuje wagę do kwestii medycznych, a nie faktycznych danego zdarzenia. Nie bez znaczenia jest, że w pozostałej dokumentacji medycznej wpisano, że nastąpił upadek na schodach i stopniach, ale już bez podania z czego konkretnie. Należy uznać, że paleta została uznana za stopień. Przy leczeniu ważny jest bowiem mechanizm powstania urazu, a nie szczegółowe okoliczności jego wystąpienia.

Podkreślenia wymaga, że Sąd wielokrotnie spotykał się z podobnymi nieścisłościami w dokumentacji medycznej. Opieranie decyzji administracyjnej na pomyłce osoby sporządzającej dokumentację medyczną stanowi rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślenia wymaga, że osoba taka (lekarz, pielęgniarka, ratownik medyczny, rejestratorka medyczna) nie była bezpośrednim świadkiem zdarzenia, a więc stawianie jej relacji- opartej na krótkiej i zazwyczaj chaotycznej wypowiedzi pokrzywdzonego (z uwagi na stres powypadkowy pokrzywdzonego i tempo pracy na (...)ze) wyżej niż zeznań świadków naocznych lub bezpośrednich, jest całkowicie sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

Jak wyżej wspomniano w sprawie są jednoznaczne, spójne i logiczne zeznania odwołującego się i jego współpracowników oraz przełożonego. Zapis w dokumencie Ocena T., jak wskazano wyżej, ma znikomą moc dowodową w niniejszej sprawie. Świadczy nie o tym, co się zdarzyło, lecz jest dowodem na to, co osoba sporządzająca tą ocenę zrozumiała z wypowiedzi odwołującego się. Obowiązkiem organu było natomiast ustalenie stanu faktycznego sprawy tj. tego co się wydarzyło, a nie tego co zrozumiał pracownik medyczny.

Na marginesie należy zaznaczyć, że w sprawie zaistniały istotne braki w materiale dowodowym w rozumieniu art. 467 § 4 kpc, a zatem Sąd mógł zwrócić organowi rentowemu akta sprawy w celu uzupełnienia materiału sprawy.

Mimo ustalenia, że doszło do wypadku przy pracy, Sąd odwołanie oddalił, albowiem biegły sądowy M. R. nie stwierdził u odwołującego się długotrwałego ani stałego uszczerbku na zdrowiu, wskazując, że staw skokowy lewy został wygojony i jest w pełni wydolny. Oznacza to, że odwołującemu się nie należy się jednorazowe odszkodowanie, ale ma prawo do innych świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego np. prawo do 100 % wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy.

Sąd zgodził się z argumentacją biegłego sądowego i po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego zaaprobował jego twierdzenia. Wskazać należy, iż opinia została wydana przez lekarza specjalistę mającego szeroką wiedzę oraz doświadczenie zawodowe i orzecznicze. Zawiera w swej treści rzeczową, logiczną i spójną argumentację. Zawarte w niej ostateczne wnioski sformułowane są w przystępny i zrozumiały sposób, poprzedzone zostały wnikliwą, fachową analizą tematu i rzeczowym ustosunkowaniem się do postawionych tez dowodowych. Nadto opinia koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym w postaci dokumentacji medycznej. Biegły sądowy - zdaniem Sądu - prawidłowo ocenił stan zdrowia A. K. (1), a przedstawione przez niego wnioski są jasne i stanowcze.

W tym miejscu zauważyć trzeba, iż Sąd rozstrzyga sprawę według właściwego prawa materialnego na podstawie koniecznych ustaleń faktycznych uzyskanych dzięki zebranym środkom dowodowym. Stosownie do wyrażonej w art. 233 § 1 kpc zasady swobodnej oceny dowodów Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Podkreślić należy, iż dowód z opinii biegłego jest w tej kategorii spraw tzw. dowodem koronnym, analizującym i sumującym przeciwstawne oceny prezentowane przez strony. Dowodu tego nie można zastępować innym, np. dowodem z zeznań świadków czy zgromadzonych w aktach zaświadczeń lekarskich. Opinia biegłego poparta jest wiedzą specjalną, którą nie dysponuje ani Sąd orzekający w tej sprawie, ani strony sporu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dowód z opinii biegłego w postępowaniu sądowym jest jedyną drogą pozyskania koniecznych do rozstrzygnięcia wiadomości specjalnych i nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową. W ocenie Sądu opinia biegłego z zakresu (...) stanowi miarodajny dowód w sprawie i dlatego Sąd oparł rozstrzygnięcie na ustaleniach w niej zawartych.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189) ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Zaś oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

W realiach niniejszej sprawy, mimo że – w świetle zgromadzonego materiału dowodowego – zdarzenie z dnia 16 kwietnia 2025 r. stanowiło wypadek przy pracy, to jednak brak jest spełnienia przesłanki w postaci stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.

Reasumując, Sąd po dokonaniu ustaleń faktycznych i rozważań prawnych stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku brak jest podstaw do przyznania odwołującemu prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił odwołanie na podstawie art. 477 14 § 1 kpc.

Dodano:  ,  Opublikował(a):  Małgorzata Biedrzycka
Podmiot udostępniający informację: Sąd Rejonowy w Łomży
Osoba, która wytworzyła informację:  Marta Małgorzata Sulkowska
Data wytworzenia informacji: